خونریزی بینی یا همان خون دماغ یکی از مشکلات یا عارضه هایی است که بیشتر افراد حداقل یکبار در طول عمر خود با آن دست و پنجه نرم می کنند. این عارضه معمولا بدون نگرانی و مشکل جدی بوده و در اثر عوامل محیطی و خارجی به وجود می آید. البته که خون دماغ ممکن است به ظاهر ساده و کوتاه مدت باشد ، اما می تواند به دلیل عوامل متعددی بروز پیدا کرده و در برخی موارد حتی نشان دهنده وجود بیماری یا عارضه جدی تر باشد.در ادامه از این مقاله همراه ما بوده تا به صورت دقیق به بررس علت و نحوه درمان خون دماغ بپردازیم.
خون دماغ ناگهانی
فضای داخلی بینی پر از رگ های ظریف و نازکی است که وظیفه تامین خونرسانی به مخاط و فیلتر هوای ورودی را بر عهده دارند. این شبکه عروقی به ویژه در قسمت جلوی بینی یا ناحیه داخلی تر ، بسیار متراکم است؛ وارد شدن هرگونه فشار، التهاب یا اختلال در انعقاد خون می تواند منجر به پاره شدن این مویرگ ها و بروز خون دماغ ناگهانی شود.
خونریزی بینی بسته به اینکه از کدام حفره بینی آغاز می شود، به درمان و شدت نگرانی آن بستگی دارد. مشاهده خون دماغ از سوراخ چپ بینی یا خون دماغ از سوراخ راست بینی می تواند نشانه ای از ضایعه موضعی در همان سمت باشد. همچنین گاهی خونریزی دوطرفه نیز رخ می دهد که معمولاً نشان دهنده مشکلات عمومی تر مانند اختلالات انعقادی یا فشار خون بالا می باشد.
علت های اصلی بروز خونریزی
بروز خون دماغ علتهای گوناگونی دارد که یکی از اصلی ترین آنها ، آفتاب و گرمای تابستان است. گرمای شدید و بیش از حد ممکن است باعث آسیب و پارگی به مویرگ ها شده و در نتیجه فرد خود به خود و ناگهانی خون دماغ شود. همچنین برخی دیگر از علتهای خون دماغ عبارت اند از:
- خشکی هوا و استفاده از سیستم های گرمایشی در زمستان
- حساسیت های فصلی و التهاب مزمن مخاط بینی
- انجام جراحی بینی
- دستکاری مداوم بینی
- فشار خون بالا و بیماری های قلبی عروقی
- مصرف داروهای رقیقکننده خون
- عفونت های ویروسی یا باکتریایی دستگاه تنفسی
- انحراف تیغه بینی یا وجود پولیپ
- کمبود ویتامین K و سایر اختلالات انعقادی
- وجود بیماری های جدی تر و نگران کننده
- مصرف برخی دارو ها
در نهایت ، هر کدام از این عوامل ممکن است به تنهایی یا با سایر علتها باعث خونریزی از بینی و خون دماغ شدن فرد بیمار شده و در نهایت سلامتی فرد را تحت تاثیر قرار دهد.
خون دماغ چه خطرات و عوارضی به همراه دارد؟
اگرچه بسیاری از موارد خونریزی بینی خود به خود متوقف می شوند، اما نمی توان از عوارض خون دماغ و نگرانی هایی که ممکن است برای بیمار به همراه داشته باشد را نیز نادیده گرفت. کم خونی ناشی از از دست دادن خون، احساس ضعف، سرگیجه و کاهش تمرکز، ایجاد لخته های خون در مسیر تنفسی و اختلال در عبور هوا، نگرانی ناشی از وجود بیماری های جدی تر همه از عوارض خون دماغ های مکرر و عدم درمان آن ها به شمار می روند.
پیشگیری از خون دماغ
به طور کلی در اکثر موارد ، خون دماغ ناگهانی رخ داده و جای پیشگیری از آن وجود ندارد ؛ اما می توان گفت که انجام برخی اقدامات می تواند احتمال آن را کاهش دهد.
- مرطوب نگه داشتن فضای خانه با دستگاه بخور
- پرهیز از دستکاری بینی و کوتاه نگه داشتن ناخن (به خصوص در کودکان)
- مصرف کافی مایعات و ویتامین های مورد نیاز بدن
- عدم قرارگیری در مقابل ضربه
- اجتناب از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض هوای خشک و آلوده
- کنترل فشار خون و انجام چکاپ های منظم پزشکی
خون دماغ در کودکان
معمولا کودکان بیش از سایر گروه ها مستعد خونریزی بینی هستند، چرا که هم شبکه مویرگی در آنها حساس تر بوده و همچنین اطلاعات آنها به نسبت آسیب پذیر بودن بینی بسیار کمتر است. اما ناگفته نماند اگر خونریزی از بینی کودک به صورت مکرر اتفاق افتاده و با علائم دیگری نیز برای ایشان همراه است ، توصیه می شود حتما به متخصص گوش ، حلق و بینی مراجعه شود.
خون دماغ از سوراخ چپ و راست یبنی
خون دماغ شدن از سوراخ راست یا چپ بینی تفاوت چندانی نداشته و عمدتا ناشی از عوامل و علتهای ذکر شده می باشند. اما در مواردی که شکستگی بینی ، وجود توده یا پولیپ باعث خون دماغ باشند ، ممکن است فرد از یک سوراخ بینی به صورت مکرر خون دماغ شود.
نکته پایانی
خون دماغ مشکل یا موضوع نگران کننده ای نبوده و معمولا به دلایل دیگری رخ می دهد. به صورت کلی یک بار خون دماغ شدن موضوع چندان حاد و نگران کننده ای نیست ؛ اما تکرر خونریزی می تواند نشان دهنده عارضه و بیماری جدی تری باشد که نیاز به معاینه و چکاپ توسط متخصص گوش ، حلق و بینی خواهد بود.
